Nga mirësitë e ditës së xhuma dhe disa prej rregullave të saj
Allahu i lartësuar ka thënë:
فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
“E kur të kryhet namazi, atëherë shpërndahuni në tokë dhe kërkoni begatitë e Allahut, por edhe përmendeni shpeshherë Allahun, ashtu që të gjeni shpëtim” Suretu el Xhuma: 10.
Nga Ebi Hurejra -Allahu qoftë i kënaqur prej [...]
Agjërimi i muajit Muharrem, ditës Ashura dhe vlera e tyre
Falënderimi i takon vetëm Allahut. Atë e falënderojmë dhe vetëm prej Tij ndihmë dhe falje kërkojmë. Atë të cilin e udhëzon Allahu nuk ka kush e humbet dhe atë të cilin e humbet Allahu, me drejtësinë e Tij, nuk ka kush e udhëzon. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë pos Allahut të vetëm e të pa shok dhe se Muhamedi është rob dhe i dërguari i Tij.
I dërguari i Allahut -paqja dhe nderimi i Allahut qofshin mbi të- na ka treguar në hadithet e tij për mirësinë e agjërimit në muajin e Muharremit, muaji i parë i vitit hixhri, ku ka thënë:
“Agjërimi më i mirë pas agjërimit të muajit të Ramazanit është muaji i Allahut Muharrem, kurse namazi më i mirë pas namazeve të obliguara është namazi i natës” transmeton imam Muslimi në Sahihun e tij me numër: 1163 nga Ebu Hurejra –Allahu qoftë i kënaqur prej tij”.
Agjërimi i muajit Ramazan
Falënderimet dhe lëvdatat janë për Allahun e Lartësuar. Lutjet dhe përshëndetjet tona janë për Profetin tonë sal-lallahu alejhi ue selem, për familjen dhe shokët e tij, dhe për gjithë besimtarët deri në ditën e gjykimit.
Muslimani në jetën e tij zhvendoset nga një sezon mirësish në tjetrin, nga një vepër e mirë e një lloji të caktuar në një tjetër të një lloji tjetër. Ndryshon forma dhe veprimi, por thelbi ngelet po i njëjti: Bindja ndaj Krijuesit, Zotit të gjithësisë. Një nga sezonet më të begata dhe më emocionale të jetës së muslimanit është dhe muaji i Ramazanit, muaji i agjërimit dhe i Kuranit.
Agjërimi në muajin e Shabanit
I Dërguari i Allahut – paqa dhe nderimi i Allahut qofshin mbi të – e ka pas shtuar agjerimin në këtë muaj.
Nga Aishja – Allahu qoftë i kënaqur prej saj – trasmetohet se ka thënë: “I Dërguari i Allahut – paqa dhe nderimi i Allahut qofshin mbi të – agjëronte deri sa mendonim se ai nuk e prishte kurrë agjërimin, dhe rrinte pa agjëruar deri sa mendonim se ai nuk agjëronte, dhe nuk e kam parë të Dërguarin e Allahut –paqa dhe nderimi i Allahut qofshin mbi të- që ta plotësojë agjërimin e të gjithë muajit përveç muajit të Ramazanit, dhe nuk e kam parë të agjërojë në muajit e tjerë më shumë se s aka agjëruar në muajin Shaban”.
PASTËRTIA – Uji dhe llojet e tij
Transmetohet nga ebu hurejra Allahu qoftë i kënaqur prej tij se ka thënë: I dërguari i Allahut e kishte zakon që të heshte ndërmjet tekbirit dhe leximit të kuranit heshtje të shkurtër. Unë të dërguarit të Allahut i thashë: të kam në vend të nënës dhe babait tim o i dërguari i Allahut në heshtjen që bën ndërmjet tekbirit dhe leximit të kuranit çfarë thua? Tha : them: o zoti im më largo nga mëkatet e mia aq sa ke larguar lindjen nga perëndimi. O zoti im më pastor nga mëkatet e mia ashtu sic pastrohet rroba e bardhë nga njollat. O zoti im më pastor nga mëkatet e mia me ujë dëborë dhe breshër.
Kohët e Namazit
Allahu thotë: “Përkujdesuni për namazet dhe në mënyrë të veçantë për namazin e mesëm dhe të jeni adhurues të Allahut”. Urdhërimi për faljen e namazit nënkupton kryerjen e tij në kohë dhe hapësirë por pa e përcaktuar specifikisht, kjo sepse koha dhe hapësira janë element të domosdoshëm në kryerjen e veprimit. Kurse për sa i përket kohës specifike në të cilën është i ligjëruar secili namaz apo forma e namazit me kushtet dhe veprimet e tij specifike, nuk gjejmë në këtë ajet asnjë lloj argumentimi, as në mënyrë direket apo indirekte. Detajet e kohëve të namazeve apo forma e secilit namaz gjenden vetëm në Sunetin e saktë në thëniet dhe veprimet e Profetit ndërsa në Kuran mund të gjejmë vetëm ndonjë ajet që përmend ndonjë detaj prej detajeve të namazit si p.sh fjala e Tij: “Kur të doni të ngriheni për tu falur lani fytyrat tuaja…” pra u përmend abdesi i cili është kusht prej kushteve të namazit. Po ashtu mund të gjejmë në Kuran përmendjen e ndonjë pjese të namazit siç është rukuja dhe sexhdeja por përsëri pa i cilësuar më tej në formë apo numër, gjëra të cilat janë të sqaruara në Sunetin e pastër.
Koha e drekës:
Përcaktimi i cakut fillestar dhe i atij përfundimtar për secilin kohë të namazit është vërtetuar në hadithet e sakta, si p.sh në hadithin e Xhibrilit ku tregohet që i mësoi Profetit namazin apo tregimi i namazit që Profeti u bënte atyre që e pyesnin, etj.
Autori tha: Fillimi i kohës së drekës është zeuali.
Shpjeguesi tha: Zeuali është shmangia e diellit nga pika e zenitit. Shenja dalluese e kësaj është hija që objekti lë nga drejtimi i lindjes, gjë e lehtë për tu njohur nga çdokush që ka dy sy.
Autori tha: Ndërsa fundi i kohës së drekës është kur të arrijë hija e objektit gjatësinë e vetë objektit, duke i shtuar dhe fej’u ez-zeual (hija që mbetet e pazhdukur në kohën e zeualit).
Autori tha: Njëkohësisht ky është dhe fillimi i kohës së ikindisë.
Shpjeguesi tha: D.m.th momenti kur hija arrin gjatësinë e vetë objektit. Ibn Kajimi ka thënë: Sahabët e falnin ikindinë me Profetin dhe më pas ndonjëri prej tyre shkonte deri në vendin e quajtur Auali, përafërsisht 4 milje, ndërsa dielli vazhdonte të ishte lart (dukshëm)[1].
Enesi -Allahu qoftë i kënaqur prej tij- ka thënë: Profeti -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të- e fali ikindinë me ne dhe më pas i erdhi një person nga fisi Benu Selemeh dhe i tha: O Resulallah ne duam të therim një deve dhe ne dëshirojmë që të jesh i pranishëm aty. Tha: “Po”. U nis për atje dhe ne u nisëm së bashku me të. Kur arritëm, ata nuk e kishin therur akoma devenë, atëherë u ther, u nda dhe u gatua një pjesë e saj për ne. Hëngrëm prej saj dhe mbaruam para se të perëndojë dielli[2].
Është e pamundur që e gjithë kjo të ketë ndodhur pasi që hija kishte arritur dyfishin e gjatësisë së objektit[3].
Transmeton tek Sahiu i Muslimit se Profeti -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të- ka thënë: “Koha e drekës vazhdon të jetë përderisa nuk arrin ikindia”[4].
Këtyre dispozitave profetike nuk mund tu kundërvihet asgjë tjetër më e saktë, më e qartë dhe më e drejtpërdrejtë (për vetë faktin se nuk ekziston diçka e tillë në lidhje me këtë sunet).
Autori tha: Koha e ikindisë është për sa kohë që dielli është i qartë dhe shkëlqyes.
Shpjeguesi tha: Koha e fundit e ikindisë është atëherë kur hija arrin dyfishin e gjatësisë së objektit.
Imam Shafiu ka thënë: Fundi i kohës së ikindisë gjatë së cilës njeriu ka liri (ta vonojë) është të arrijë hija dyfishin e gjatësisë së objektit. Në një mendim tjetër është thënë: Derisa dielli të zverdhet. Ndërsa koha e fundit e domosdoshme (në të cilën lejohet vonimi vetëm për arsye të forta) është perëndimi i diellit.
Vlera e namazit dhe pozita e tij në Islam
Transmetohet nga Ibn Umeri se Profeti ka thënë: “Është ndërtuar Islami mbi pesë shtylla: mbi dëshminë se nuk ka të adhuruar me të drejtë pos Allahut dhe se Muhamedi është rob dhe i dërguari i Tij, falja e namazit, dhënia e zekatit, agjërimi i Ramazanit dhe vizita e Qabes për kë ka mundësi”. Allahu i ka nxitur besimtarët që ta kryejnë atë sa më mirë, në ajete të shumta, për shembull fjala e Tij: “Të kthyer tek Ai, kijani frikën Atij, kryejeni më së miri namazin dhe mos jini nga idhujtarët të cilët e përçanë fenë duke u ndarë në grupacione ku çdo palë i gëzohet idesë së tij” (Rrum 31); dhe thotë: “E nuk qenë të urdhëruar për diçka tjetër përveçse ta adhurojnë Allahun sinqerisht me përkushtim vetëm ndaj Tij ta falin më së miri namazin, ta japin zekatin. Kjo është feja e drejtë” (Bejineh 5); dhe ka thënë: “Thuaju robërve të Mi të cilët kanë besuar: ta falin namazin dhe të japin nga ajo që Ne i kemi furnizuar, të japin fshehtas dhe haptas para se të vijë ajo ditë ku nuk ka shitblerje dhe as lidhje të ngushtë” (Ibrahim 31). [...]
Vërejtjet dhe rregullat për vizitorët e shtëpisë së Allahut
Vëlla musliman, ti që ke vendosur të udhëtosh në shtëpinë e Allahut-Qaben, duke kërkuar kërkesën e babait tënd Ibrahimit -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-, duke marrë ritet nga ritet e Muhamedit -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të- në kryerjen e obligimit tënd, ta madhështosh Qaben, ta shfaqesh dobësimin dhe robërimin për Allahun duke zbatuar fjalën e Allahut:
“Për hir të Allahut, vizita e shtëpisë (Qabes) është obligim për atë që ka mundësi udhëtimi te ajo”. Ali imran 97.
Dhe fjalën e Muhamedit -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-: “O ju njerëz Allahu e bëri obligim haxhin, andaj shkoni në haxh”.[...]
Rregullat e haxhit
I përgjigjem thirrjes Tënde o Zoti im, i përgjigjem thirrjes Tënde pa të bërë shok askënd. Vërtetë, falënderimi, mirësia dhe pushteti të takojnë vetëm Ty e Ti nuk posedon ortak.
Haxhi është një nga bazat e Islamit, por prej mirësisë së Allahut është fakti që na i ka obliguar vetëm një herë në jetë. Prandaj, nga haxhiu kërkohet që qëllimin e tij ta bëjë të sinqertë vetëm për Allahun e Madhëruar, sepse Allahu në një hadith kudsij thotë: Unë jam më i panevojshmi për ortak, prandaj kush bën një punë duke shoqëruar në të ndonjë tjetër përpos Meje, Unë do ta braktis atë dhe punën e tij.
Së dyti; kërkohet nga ai që të pasojë gjurmët e Profetit (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) në këto rite, e pas kësaj këshillojmë vëllezërit tanë të cilët duan të ndërmarrin rrugën për të kryer haxhin, që të mos udhëtojnë derisa ta mësojnë se si i dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) e kryente haxhin, në mënyrë që ta pasojnë atë dhe të zbatojnë porosinë e të dërguarit që thotë: Merrni nga unë ritet e haxhit tuaj.[...]
Agjërimi i gjashtë ditëve të Shevalit
Transmetohet nga Ebi Ejub el-Ensarij -Allahu qoftë i kënaqur prej tij- se i Dërguari -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të- ka thënë: “Ai i cili agjëron ramazanin dhe e pason atë me gjashtë dit (agjërim) nga shevali është sikur ka agjëruar të gjithë vitin” .
Imam Neveviu -Allahu e mëshiroftë- në shpjegimin e tij të Sahih Musklimit thotë 8/56: “kanë thënë dijetarët e medhhebit tonë (Shafi): Më e mira është që të agjërohen gjashtë ditë rrjesht; pas ditës së Bajramit, po nëse i agjëron të shpërndara ato ditë, ose e vonon dhe agjëron nga fundi i muajit të shevalit e jo nga fillimi ai e ka arrit mirësinë e pasimit, sepse konsiderohet që e ka pasuar agjërimin me gjashtë nga muaj i shevali”.