Imam Buhariu ne Librin Edebul mufrad, ne kapitullin: Goditja per shkak te gabimit gjuhesor, ka thene: Na ka treguar Ebu Nuajmi i cili tha; Na ka thene Sufjan bin Ubejdullah , nga Nafiu i cili tha: Ibn Umeri i godiste femijet e tij nese gabonin ne te shprehur nga ana gjuhesore.
Shejh Zejd el Medkhalij ne shpjegimin e ketij libri tha: Ne kete transmetim ka argument per vleren e gjuhes arabe ne sheriat, kjo per vete faktin se ajo eshte gjuha e fese islame, me te cilen u shpall Kurani, te cilin Allahu e cilesoi :arabisht. Me kete gjuhe u komunikua e gjithe feja, ndaj konsiderohet nga miresite me te medha per popujt arabe qe e flasin kete gjuhe dhe njekohesisht nje nga argumentet me te medha ndaj tyre nese ata nuk e zbatojne kete Kuran.

Allahu thote:{ Ky Kuran eshte perkujtues per ty dhe popullin tend, e me vone do pyeteni } (Zuhruf 44) dmth: O Muhamed, ky Kuran eshte perkujtues per ty dhe per popullin tend, eshte nder dhe fat i madh, e me vone do te pyeteni, a e permbushet ate qe kerkohej per te merituar kete nder dhe fat apo jo?
I Lartesuari thote: { Ne te kemi zbritur ty nje liber ne te cilin eshte lavdia juaj. A nuk po logjikoni?} (Enbija 10) dmth nderi dhe krenaria juaj, pra a nuk po logjikoni?

Per kete arsye selefet i jepnin rendesi faktit qe femijet e tyre te flisnin paster sakte me gjuhe letrare arabe, duke qene gjuha e fese, dhe nuk i lejonin ata qe te perdornin fjale dialektore te pakuptimta dhe qe nuk perputhen me rregullat e gjuhes arabe. Me vone u perhapen dialektet me zgjerimin e territoreve te shtetit islam, duke e ngushtuar kuadrin e perdorimit te gjuhes letrare arabe vecse tek ata qe i perkushtoheshin te mesonin rregullat e kesaj gjuhe. Pra, megjithese ishin popuj arabe, posedues te kesaj gjuhe, iu shkembye atyre me dialekte vendase qe bienin ndesh me rregullate gjuhes letrare, duke e katandisur arabishten ne ate gjendje qe nuk mund te njihet ndryshe vecse duke e studiuar dhe duke u perkushtuar ne mesimin e saj. Shkaku i gjithe kesaj jane gjuhet dialektore qe ndryshojne ne varesi te vendeve, krahinave, etj, saqe ndoshta brenda te njejtes zone gjen disa dialekte te devijuara nga gjuha arabe, duke perdorur fjale te pakuptimta me te cilat komunikojne te vegjel dhe te medhenj dhe ku pergjegjesia bie mbi te medhenjte te cilet ashtu i mesojne te vegjelit.

Nese njerezit do i kushtonin rendesi mesimit te rregullave te gjuhes arabe dhe do ua mesonin ato femijeve te tyre te vegjel, padyshim qe ata do ecnin mbare. Prandaj ne sot ndodhemi ne kete fatkeqesi te madhe , ku nuk arrin as i madhi dhe as i vogeli, as i shkolluari dhe as i pashkolluari, qe ta shqiptoje sakte dhe te komunikoje sic duhet nepermjet gjuhes letrare arabe. Komunikimi sot ne shtepi ne familjet arabe behet ne forma dialektore, qe nese i vlereson me meditim i sheh qarte qe nuk perputhen askund me rregullat e gjuhes arabe, dhe kjo padyshim eshte fatkeqesi e madhe. Zgjidhja e kesaj situate eshte ndergjegjesimi i nxenesve te dijes dhe pergjegjesve te familjeve, qe te njohin gjuhen arabe dhe dialektet qe jane duke u perdorur, si dhe ne te njejten kohe tu mesojne gjuhen arabe te paster te gjitheve, te vegjelve, te medhenjve, grave, cdokujt, dhe ti shmangin fjalet dialektore te cilat nuk kane kuptim te sakte, pavaresisht se njerezit i perdorin ato fjale per nje kuptim te caktuar, sipas asaj qe kane rene dakort heshturazi mes tyre, megjithese gabim. E gjithe kjo ndodh brenda nje zone te vetme, e cfare mund te thuhet me pas per krahinat e gjera me distanca te largeta mes tyre?! Cdo ane ka dialektin e saj qe ka shembur gjuhen letrare arabe, gjuhe se ciles selefet i kushtonin rendesi te madhe, ua mesonin ate femijeve dhe familjeve te tyre.
Allahut i drejtohet ankesa.
Marre nga www.sahab.net
Perktheu: Shuajb Rexha

I dërguari i Allahut –paqja dhe nderimi i Allahut qofshin mbi të- ka thënë:

ألا وإن في الجسد مضغة إذا صلحت صلح الجسد كله وإذا فسدت فسد الجسد كله ألا وهي القلب

“Me të vërtetë në trup ndodhet një copë mishi, nëse ajo përmisohet i gjithë trupi përmisohet e nëse ajo prishet i gjithë trupi shkatërrohet, ajo copë e mishit është zemra” transmeton imam Buhariu dhe Muslimi.

Në këtë hadith tregohet qartë se përmisimi i pjesëve të trupit dhe shkatërrimi i tyre është në varësi se çka ka në zemër, nëse zemra është e shëndoshë gjymtyrët e trupit përmisohen dhe si pasojë bëhen vepra të mira dhe largohesh nga të ndaluarat, por nëse zemra është e prishur edhe gjymtyrët e trupit shkatërrohen dhe si rrjedhojë pasohet me bërjen e gjynaheve në varësi se sa zemra e pason epshin. Zemra është mbreti i gjymtyrëve, kurse gjymtyrët janë ushtarë të saj vighilent që i binden asaj në atë që ajo i urdhëron si për mirë ashtu edhe për keq, nëse zemra është e devotshme atëhere edhe ushtarët e saj janë të devotshëm, e në të kundërt ushtarët e saj janë të shkatërruar.

Zemra nuk është e devotshme përderisa të ngulitet mirë në të njohja e Allahut, madhështia e Tij, dashuria e Tij, frikërespekti ndaj Tij, shpresa tek Ai, mbështetja e plotë tek Ai, Allahu i Lartësuar ka thënë:

يَوْمَ لا يَنْفَعُ مَالٌ وَلا بَنُونَ * إِلا مَنْ أَتَى اللهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ

“Atë ditë nuk i bën dobi askujt pasuria e tij e as femijët e tij, veç atij që i ka ardhur Allahut me zemër të pastër” Suretu Shuara: 88-89.

Zemra e pastër është ajo zemër e cila ka shpëtuar nga çdo dyshim që bie në ndesh me të vërtetën dhe nga çdo epsh i ndaluar. Ajo zemër është e shpëtuar nga shirku, dyshimi, syefaqsia, smira, urrejtja, gjithsesi gjynahet që të gjitha e sëmurin zemrën e mund ta çojnë atë deri në vdekje, kurse përmendja e Allahut dhe bindja ndaj tij e gjallëron zemrën, siç ka thënë Allahu i Lartësuar:

أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

“Zemrat nuk qetësohen vetëm se me përmendjen e Allahut” suretu Rra’d: 28.

Një poet ka thënë:

I pashë gjynahet që e vdisnin zemrën

Dhe se vazhdueshmëria në gjynahe sillnin poshtërim.

Lënia e gjynaheve është gjallëri për zemrën

Dhe është më mirë për veten tënde lënia e tyre.

E lusim Allahun e Madhërishëm që t’i përmisojë zemrat tona, o Ti që i ndryshon zemrat forcoje zemrën tonë në fenë Tënde, o Ti që i drejton zemrat drejtoji zemrat tonë në bindjen Tënde dhe bindjen e të dërguarit Tënd, Zoti ynë mos na i shtembëro zemrat tona pasi i udhëzove ato, dhe na dhuro neve nga mëshira Yte me të vërtetë Ti je Dhurues i madh.

Paqja dhe nderimet e Allahut qofsjin mbi të dërguarin e Tij, familjen e tij dhe mbi të gjithë shokët e tij.

Shkëputur nga libri: “Sëmundjet e zemrës dhe shërimi i saj“

të autorit: Abdullah ibn Xhar Allah ibn xharAllah.

Përktheu: Ylli Rama.

Çelësi i jetës së zemrës

Ibn Kajimi –Allahu e mëshiroftë- ka thënë: “Çelësi i jetës së zemrës është: meditimi i Kur’anit, lutjet gjatë natës dhe lënia e gjynaheve“[1], Allahu i Lartësuar thotë:

كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الأَلْبَابِ

“(Ky është) Libër i begatshëm, Ne ta shpallëm ty këtë, që t’i studiojnë argumentet e tij dhe që të marrin mësim prej tij ata që kanë mend“[2].

Me këtë Allahu i Lartësuar na tregon se Ai e ka zbritur këtë Kur’an të madhëruar, i cili është i bereqetshëm në fjalët e tij, kuptimet e tij, urdhëresat dhe ndalesat e tij, si dhe në ligjet e tij. Prej mirësisë së tij është se ai i cili lexon prej tij një germë ka një shpërblim dhe shpërblimi shtohet deri në dhjetë, siç është transmetuar në hadithin të cilin e ka transmetuar Termidhiu ku dhe e ka cilësuar hadithin si të mirë e të saktë. Gjithashtu prej mirësisë së tij është se ai i cili e lexon atë dhe punon me të nuk humb në këtë dynja dhe as që do të jetë i shkatërruar në botën tjetër, siç ka thënë Ibn Abasi –Allahu qoftë i kënaqur prej tij- kur ka bërë komentimin e fjalës së Allahut të Lartësuar:

فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلا يَضِلُّ وَلا يَشْقَى

“…kush i përmbahet udhëzimit Tim, ai nuk ka për të humbur (në Dynja) e as nuk ka për të dështuar (në jetën tjetër)”[3].

Gjithashtu prej mirësisë së tij është se ai i cili e mëson atë dhe ua mëson atë të tjerëve ai është prej njerëzve më të mirë, siç ka ardhur në hadithin që e transmeton imam Buhariu:

خيركم من تعلم القرآن وعلمه

“Më i miri prej jush është ai i cili e mëson Kur’anin dhe ua mëson atë të tjerëve“.

E prej bereqetit te tij është se Kur’ani është ndërmjetësues për atë që ka punuar me të në dynja siç është transmetuar në dy hadithet të cilët i ka tranmetuar imam Muslimi ne Sahihun e tij[4].

Allahu i Lartësuar na ka lajmëruar se e ka zbritur Kur’anin që të meditoni në kuptimet, urdhëresat, ndalesat e tij në mënyrë që kur Allahu urdhëron në një prej ajeteve për ndonjë urdhër ta vejë atë në zbatim, e nëse urdhëron në ndonjë ajet që të largohesh prej diçkaje ta lësh atë dhe të largohesh prej saj, e nëse lexon ndonjë ajet mëshire dhe shprese të kërkosh prej mëshirës dhe mirësisë së Tij, e nëse lexon ndonjë ajet ku flitet për dënimin dhe frikën të kesh frikë nga dënimi i Tij dhe t’i kërkosh Atij që të ruaj nga ai dënim, e nëse lexon ndonjë ajet falënderimi ndaj Tij e falënderon Atë e kështu shtohet imani, dija, udhëzimi dhe devotshmëria. Një poet ka thënë:

Meditoje Kur’anin nëse të ka humbur udhëzimi

Sepse dija është nën meditimin e Kur’anit

Allahu i Lartësuar ka thënë duke i cilësuar besimtarët:

وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا

“E nëse atyre u lexohet prej ajeteve të Tij u shtohet besimi“[5] sepse në ajetet e Tij tregohet për begatinë dhe dënimin që e nxit njeriun që të ketë frikë dhe të shpresojë.

Gjithashtu Allahu i Lartësuar ka thënë:

أَفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا

“A nuk e meditojnë Kur’anin?! Apo zemrat e tyre janë të vulosura!”[6].

Gjithashtu prej shkaqeve që i japin jetë zemrës është edhe përulja me dua përpara Allahut para agimit, duke i kërkuar pendim, falje, xhenetin, mbrojtjen prej zjarrit në kohën kur Allahu i lartësuar zbret në pjesën e natës në qiellin e dynjasë siç ëahtë transmetuar edhe në hadithin e saktë:

ينزل ربنا إلى السماء الدنيا حين يبقى ثلث الليل الآخر فيقول: من يدعوني فأستجيب له، من يسألني فأعطيه، من يستغفرني فأغفر له

“Zoti ynë zbret tek qiellin e dynjasë kur mbetet një e treta e fundit e natës dhe thotë: “Kush më lutet Mua që t’i përgjigjem atij, kush kërkon prej Meje që t’ia jap atë, kush kërkon falje prej Meje që ta fal atë” hadithin e transmeton Buhariu dhe Muslimi. Në këtë hadith ka nxitje për tu çuar në pjesën e fundit të natës për tu falur, lutur, kërkim falje, për të kërkuar xhenetin, për të kërkuar mbrojtje nga zjarri, për t’iu lutur për të mirën e dynjasë e të ahiretit sepse Allahu i lartësuar na ka urdhëruar që t’i lutemi Atij dhe na ka premtuar se Ai do t’i përgjigjet, me të vërtetë Ai nuk i thyen premtimet dhe prej kohëve që Allahu i përgjigjet lutjes është edhe fundi i natës, kjo është mirësi prej Allahu me të vërtetë Allahu është që jep shumë mirësi.

Gjithashtu prej shkaqeve që i japin zemrës jetë është edhe lënia e gjynaheve të cilat ta vdesin zemrën. Transmetohet në hadith:

أن العبد إذا أذنب ذنبا كانت نكتة سوداء في قلبه فإن تاب واستغفر صقل قلبه وإن عاد إلى الذنب عاد السواد حتي يسود قلبه

“Kur robi kryen një gjynah i bëhet në zemrën e tij një pikë e zezë, nëse ai pendohet dhe përkon falje i hiqet ajo pikë prej zemrës së tij, e nëse ai e vepron përsëri kthehet e zeza deri sa ia sundon zemrën” dhe kjo është “Ran” mbulimi i zemrës, Allahu i lartësuar thotë:

بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

“Jo, nuk është ashtu! Por të këqijat që i punuan, zemrat e tyre ua mbuluan” suretu Mutafifin: 14. Transmeton Nisai dhe Tirmidhi ku ka thënë: hadithi është i mirë dhe i saktë. Një poet ka thënë:

I pashë gjynahet tek i vdisnin zemrat

Dhe sevazhdueshmëria e tyre sjell poshterim

E lënia e gjynaheve është jeta e zemrës

Dhe është më mirë për ty lënia e tyre.

Falënderimet i takojnë vetëm Allahut, paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të dërguarin e Tij Muhamedin, familjen e tij dhe mbi të gjithë ata që e ndjekin rrugën e tyre.

Shkëputur nga libri: “Sëmundjet e zemrës dhe shërimi i saj“

të autorit: Abdullah ibn Xhar Allah ibn xharAllah.

Përktheu: Ylli Rama.

[2] Suretu Sad: 29.

[3] Shiko tefsirin e Ibn Kethirit tw sures Ta Ha: 123.

[4] Shiko librin Rijadu Salihin nwn temwn: Mirwsia e leximit tw Kur’anit.

[5] Suretu Enfal: 2

[6] Suretu Muahmed: 24.

Llojet e zemrave

Falënderimet i takojnë Allahut, paqja dhe begatitë e Tij qofshin për Profetin Muhamed -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-, familjen e tij, shokët e tij dhe të gjithë ata që pasojnë rrugën e tij deri në ditën e gjykimit.

Allahu nuk i ka krijuar kot krijesat e Tij. Ai i ka krijuar ato për t’i ngarkuar me urdhëresat dhe ndalesat e Tij. Allahu u ka ngarkuar krijesave të kuptuarit e udhëzimeve të Tij në përgjithësi e në detaj. Pastaj mbi këtë bazë i ka ndarë krijesat në të lumtur e të hidhëruar, dhe për të dy grupet ka pregatitur vendbanimin e merituar. Allahu u ka dhuruar krijesave mjetet e dijes e të punës të cilat janë: zemra, dëgjimi, shikimi dhe gjymtyrët e tjera, si mirësi dhe nderim nga ana e Tij. Falënderimin ndaj Allahut për këto shqisa e kryen vetëm ai i cili i përdor këto shqisa në njohjen dhe zbatimin e urdhëresave dhe ndalesave të Allahut. Ndërsa krijesa e cila i përdor këto shqisa në shërbim të dëshirave dhe epsheve, duke mos plotësuar të drejtën e Krijuesit të saj mbi to, ka për tu hidhëruar rëndë kur të vijë momenti i dhënies llogari për shqisat. Llogaria mbi të drejtën e Krijuesit mbi këto shqisa është e pashmangshme.

Allahu thotë:

”إن السمع و البصر و الفؤاد كل ألئك كان عنه مسؤلا“

“Dëgjimi, shikimi dhe zemra, për të gjitha këto është përgjegjës.” Suretu El Isra` 36.

Zemra në lidhje me gjymtyrët e tjera është si mbreti mbi ushtarët e tij. Ushtarët veprojnë dhe punojnë sipas urdhërave të mbretit. Të gjithë ushtarët janë të nënshtruar ndaj mbretit. Mbreti ka sundim të plotë mbi ta, kështu që i vendos ku të dëshirojë.

I Dërguari i Allahut (salallahu alejhi ue selem) ka thënë: “Në trup gjendet një copë mishi, nëse ajo është e shëndoshë i tërë trupi është i shëndoshë.”

Meqë pozita e zemrës është e tillë, është mjaft e rëndësishme që krijesat të preokupohen me njohjen dhe ruajtjen e shëndetit të saj.

Zemra mund të jetë e gjallë ose e vdekur dhe në bazë të kësaj ajo ndahet në tre lloje: zemër e shëndoshë, zemër e vdekur dhe zemër e sëmurë.

Së pari: Zemra e shëndoshë.

Zemra e shëndoshë është zemra e pastër. Vetëm ata të cilët e takojnë Allahun me këtë zemër kanë për të shpëtuar ditën e gjykimit.

Allahu thotë

يوم لا ينفع مال و لا بنون إلا من أتى الله بقلب سليم“”

“Atë ditë nuk bën dobi as pasuria e as fëmijët. Atë ditë shpëton vetëm ai i cili vjen tek Allahu me zemër të pastër.” Suretu Esh Shuara 88.

Fjala e pastër, e përdorur këtu si cilësi e zemrës, tregon se zemra me një cilësi të tillë është e pastër, e mbrojtur dhe e pacënuar nga sëmundjet.

Zemra e pastër është zemra e cila është ruajtur dhe ka shpëtuar prej epsheve që bien ndesh me urdhëresat dhe ndalesat e Allahut, prej çdo dileme që bie ndesh me lajmet e Allahut, prej çdo adhurimi tjetër përveç adhurimit të Allahut, prej çdo gjykimi tjetër pos gjykimit të Profetit të Allahut -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-.

Gjithashtu zemër e pastër është zemra e cila është ruajtur dhe ka shpëtuar në lidhje me dashurinë ndaj Allahut. Kjo zemër e do Allahun sikurse e ka dashë i Dërguari i Tij -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-. Ajo, në frikën ndaj Allahut, në shpresën tek Ai, mbështetjën në Të, pendimin, nënshtrimin ndaj Tij, në dhënien përparësi kënaqësisë së Allahut në çdo moment dhe largimi nga çdo gjë që të çon në hidhërimin e Tij gjithmonë pason shembullin e Profetit -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-. Ky është dhe adhurimi real, i cili nuk duhet t’i dedikohet askujt përveç Allahut.

Zemra e pastër është zemra e cila është ruajtur dhe ka shpëtuar prej çdo lloj forme të shirkut (të idhujtarisë). Ajo tërë adhurimin ia ka kushtuar vetëm Allahut, në vullnet, dëshirë,dashuri, mbështetje, kthim, përkushtim, frikë, shpresë e tjerë. Tërë punët e saj ia ka dedikuar Allahut. Nëse don diçka e don për Allahun, nëse urren diçka e urren për Allahun, nëse jep diçka e jep për Allahun, nëse nuk e jep diçka nuk e jep për Allahun. E tërë kjo mjafton që zemra të jetë e pastër vetëm atëherë kur të ketë shpëtuar në këto punë prej nënshtrimit, dorëzimit dhe pasimit të dikujt tjetri përveç të Dërguarit të Allahut -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-.

Njeriu duhet ta lidhë fort zemrën e tij me ndjekjen dhe pasimin e të Dërguarit të Allahut në fjalë e në vepra, qoftë në fjalët e zemrës, të cilat janë besimet që ajo beson, qoftë në fjalët e gjuhës të cilat lajmërojnë për atë çka gjendet në zemër, qoftë punët e zemrës, të cilajt janë dëshira, dashuria, urrejtja dhe veprat e gjymtyrëve. Komanduesi mbi të gjitha këto që thamë, qoftë diçka e madhe apo e vogël te çdo njeri duhet të jetë shpallja me të cilën është dërguar Muhamedi -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-.

Muslimani nuk del përpara të Dërguarit të Allahut me ndonjë besim, me ndonjë fjalë apo vepër.

Allahu thotë:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ

“O ju që keni besuar mos dilni përpara Allahut dhe të Dërguarit të Tij”. (Huxhurat: 1)

Pra mos flisni diçka pa e thënë ai dhe mos veproni diçka derisa tju japë urdhër.

Disa prej të parëve tanë kanë thënë: Çdo vepre, sado e vogël qoftë i parashtrohen dy pyetje; pse dhe si? Pse po e vepron dhe si do ta kryesh?

E para është pyetje rreth shkakut të veprimit dhe shtytësit të tij. A mos është ndonjë përfitim i shpejtë i vepruesit, përfitim prej përfitimeve të kësaj dynjaje, si dëshira për tu lavdëruar prej njerëzve ose frika prej sharjeve dhe ofendimeve të tyre, ose marrja e diçkaje të dëshiruar, ose largimi prej diçkaje të urryer. Apo shtytësi i kryerjes së veprës ka qenë realizimi i adhurimit ndaj Allahut dhe afrimi për tek Ai.

Kjo pyetje i drejtohet njeriut dhe kërkon ti thotë:

O njeri a e kreve këtë vepër për Zotin tënd apo për veten dhe dëshirën tënde.

Ndërsa e dyta është pyetje rreth pasimit të Dërguarit të Allahut -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të- në këtë vepër. A ka qenë kjo vepër të cilën ti o njeri e ke kryer në përputhje me atë që ka ligjëruar Allahu nëpërmjet gjuhës së të Dërguarit të Allahut -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-, apo vepra jote nuk ka qenë e ligjëruar dhe e dëshiruar nga Allahu.

E para është pyetje rreth sinqeritetit dhe e dyta pyetje rreth pasimit. Allahu nuk e pranon veprën pa këto dyja.

Prej pyetjes së parë shpëtohet duke realizuar sinqeritetin ndërsa prej të dytës shpëtohet duke realizuar pasimin e të Dërguarit të Allahut -paqja dhe nderimet e Allahut qofshin mbi të-. Duke realizuar këto që thamë, zemra ruhet dhe i garanton poseduesit të saj shpëtim dhe lumturi.

Së dyti: Zemra e vdekur.

Lloji i dytë i zemrës në kundërshtim me të parin është zemra e vdekur dhe e pajetë, e cila nuk e njeh Zotin, nuk e adhuron Atë, nuk e don, nuk e kënaq, nuk i bindet Atij e tjerë. Ajo i nënshtrohet dhe shkon pas epsheve e kënaqësive edhe pse Zoti i saj zemrohet nga një gjë e tillë. Kjo zemër gjatë përftimit apo arritjes së epsheve dhe dëshirave nuk do tja dijë nëse zemërohet Zoti prej rënies pas tyre apo kënaqet.

Njeriu i kësaj zemre në dashuri, frikë, shpresë, në gëzim, në zemërim, në hidhërim, madhërim e në nënshtrim në vend që të adhurojë me to Allahun, adhuron dikë tjetër.

Ky njeri nëse don diçka e don sipas ëshirës së vet, nëse urren diçka e urren sipas dëshirës së vet, nëse jep diçka e jep sipas dëshirës së vet dhe nëse nuk e jep diçka nuk e jep sepse kështu e udhëheq dëshira e vet.

Dëshira e tij është më parësore dhe më e preferuar për të se kënaqësia e Zotit të tij. Dëshira është udhëheqësi i këtij njeriu, epshi komandanti, injoranca drejtuesi dhe indiferentizmi mbartësi. Ky njeri me këtë lloj zemre është i zhytur në mohim. Ai mundohet dhe preokupohet vetëm me përmbushjen e kërkesave të tij nga kjo botë. Dëshirat verbuese dhe dashuria për gjërat e çastit e kanë dehur. Kur ftohet për tek Allahu dhe për tek jeta e pafund nuk i përgjigjet ftuesit por ndjek çdo shejtan të keq. Kjo jetë këtë njeri herë e hidhëron e herë e kënaq. Dëshira e verbon dhe e ruan nga çdo gjë tjetër përveç së kotës.

Kontaktimi me këtë njeri me këtë lloj zemre sjell sëmundje. Jetesa me të është helm dhe qëndrimi me të është shkatërrim.

Së treti: Zemra e sëmurë.

Lloji i tretë i zemrës është zemra e sëmurë e cila ka jetë por që e ka prekur diçka. Kjo zemër është me dy anë, ku herë tërhiqet nga njëra anë e herë nga tjetra. Ajo i përket në fund të fundit anës që fiton.

Ajo tërhiqet nga ana e jetës kur anon nga dashuria për Allahun, besimi në Të, sinqeriteti ndaj Tij dhe mbështetja në Të. Ndërsa kur zgjedh dhe i jep përparësi epsheve duke u preokupuar me shtimin dhe arritjen e tyre, kur zgjedh zilinë, mendjemadhësinë, vetëpëlqimin, dëshirën për tu dukur më lart se të tjerët, dëshirën për të bërë shkatërrime në tokë do të thotë se kjo zemër po anon drejt shkatërrimit të saj.

Kjo zemër është midis dy ftuesve. Një ftues i cili e thërret për tek Allahu, i Dërguari i Tij dhe për tek jeta e pafund dhe një ftues i cili e thërret për tek çasti. Në këtë rast ajo i përgjigjet anës që ka më afër.

Zemra e parë është e gjallë, e qetë, e butë dhe e vëmendëshme. E dyta është e thatë dhe e vdekur. Ndërsa e treta e sëmurë, e cila do të shpëtojë nëse më pranë ka shpëtimin ose përndryshe do të shkatërrohet nëse ka pranë shkatërrimin.

Këto tre lloje të zemrave Allahu i ka përmendur në Kur`an ku thotë:

َمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطَانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنسَخُ اللَّهُ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ

آيَاتِهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيم

لِيَجْعَلَ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِتْنَةً لِّلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَالْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ

وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ

“Ne nuk dërguam para teje asnjë të dërguar (me shpallje) dhe asnjë pejgamber (të dërguar si vazhdues i shpalljes së mëparshme), e që, kur ai (i dërguari) dëshiroi diç, të mos iu pat hedhur në atë dëshirën e tij shejtani, e All-llahu asgjëson atë që hedh shejtani, dhe All-llahu fuqizon argumentet e Veta. All-llahu është shumë i dijshëm dhe me urtësi të madhe rregullon çështjet.

E për ta bërë atë (dyshim) që shejtani e hedh si sprovë për ata që në zemrat e tyre kanë sëmundje dhe për ata, që i kanë të zemrat të ngurta. S’ka dyshim se zullumqarët janë në një armiqësi të pandarë midis njëri-tjetrit.

E, edhe për ta vërtetuar të dijshmit se me të vërtetë ai (Kur’ani) është vërtetë prej Zotit tënd dhe kështu t’i besojnë atij (Kur’anit) dhe zemrat e tyre të jenë të sigurta me të. All-llahu patjetër do t’i udhëzojë ata që besuan (përqafuan) në rrugën e drejtë.” (Haxh 52-54).

Allahu në këto ajete i ka ndarë zemrat në tre lloje. Dy zemra në sprovë dhe një të shpëtuar. Zemrat e sprovuara janë; zemra e sëmurë dhe zemra e ngurtë. Zemra e sigurtë është zemra e shpëtuar e cila është e sigurtë në Zotin e vet e përulur dhe e dorëzuar tek ai.

Shkëputur nga libri ‘Igathetu lehfan min mesajidi shejtan’ të Ibn El Kajjim.

Përktheu Othman Haskasaj