Lëvdatat dhe falënderimet i përkasin Allahut të Lartësuar, i Cili është Një i vetëm, i Pa të meta.Salavatet dhe selamet janë për Profetin tonë, Muhamedin salallahu alejhi ue selem, i vetmi i pagabueshëm i këtij umeti. E më pas:

Allahu thotë: “Vërtetë Allahu urdhëron për drejtësi dhe bamirësi, për dhënie sadakaje ndaj të afërmve,  ndalon nga veprat e ulëta dhe të urryera dhe padrejtësia.Ju këshillon ashtuqë të përkujtoheni” (Nahl 90)

Një fjalë e mencur thotë: Njeriu vlen në varësi të ambicies dhe synimit që ka.

Në kohën tonë vihet re një dukuri aspak e shëndoshë tek një pjesë e vëllezërve muslimanë: Një dritëshkurtësi, një vështrim aspak largpamës që nuk shkon përtej hundës, një mungesë ndërgjegjësimi në  lidhje me qëllimet që muslimani ka në këtë jetë, duke u angazhuar me gjëra që nuk janë në listën e përparësive të muslimanit  në krahasim me obligime të tjera madhore në të cilat  shumica prej tyre kanë mangësira të theksuara, qoftë në aspektin individual të angazhimit me vetveten: me nivelin personal të besimit dhe veprave të mira, të diturisë rreth gjërave elementare dhe bazike të jetës së tij si musliman,  apo në aspektin familjar: të dhënies së hakut ndaj familjes në përpjekjen për të siguruar jetesën e përditshme me hallallëk, dhënia e hakut ndaj bashkëshortes dhe fëmijëve, duke e shpenzuar kohën e lirë më shumë me ta në edukimin e tyre apo në ofrimin e ngrohtësisë familjare, sidomos në këto kohë të vështira dhe në këto ambiente të vështira, sepse sic është shprehur dikush nga dijetarët: Njeriu në shtëpinë e tij njihet, ndërsa në një thënie tjetër:Fëmija është sekreti i prindit (pra, pasqyron realitetin e fshehtë të prindit). Kjo është më e mirë se thashethemet, gibeti dhe trillimet deri pas mesnate, në mënyrë mizerisht të përsëritura duke u bërë si kafshët ripërtypëse që të njëjtin ushqim  që hanë ditën, e ripërtypin natën. Apo në aspektin shoqëror në mesin e bashkësisë islame dhe të komunitetit ku jetojmë:Duke u përpjekur të kemi kontributin tonë aktiv për përmirësimin sadopak të gjendjes, qoftë nëpërmjet urdhërimit për të mirë dhe ndalimit nga e keqja por mbi të gjitha duke qenë fillimisht vetë shembull praktikues i islamit të shëndoshë dhe jo atij të cunguar, islamit të saktë dhe jo atij deformuar nga shpikjet në fe apo keqinterpretimet dashakeqe. Preokupimi që duhet të na shqetësojë për problemet dhe dukuritë që ekzistojnë në mesin e bashkësisë islame dhe gjetja e mënyrave më të mira përmirësuese në trajtimin e tyre, gjithashtu preokupimi për problemet e shumta dhe të rënda që përjeton komuniteti shoqëror ku ne jetojmë dashje pa dashje, mënyrat e kontribuimit dhe të përfshirjes tonë si muslimanë në përmirësimin e mundshëm të të metave, ku një nga gjërat primare që duhet të na shqetësojë pa masë është zgjimi i besimit të drejtë tek njerëzit, korrigjimi i bestytnive të kota dhe luftimi i shfaqjeve të shirkut, mbrojtja e parimeve dhe dispozitave fetare dhe paraqitja e tyre në mënyrën më të mirë, ashtuqë njerëzit të kuptojnë mirësinë e kësaj feje.

Mirëpo për fat të keq, është injektuar një frymë e gabuar nga disa vëllezër që unë kam zgjedhur t`i quaj “fabrikantë”, emër që i përshtatet vendndodhjes dhe realitetit të tyre, një frymë e cila cakton prioritet të shoqërisë islame atë që në realitet nuk është, kërkojnë me ngulm që vëllezërve t`u imponohen në mendime dhe qëndrime, madje që këta të fundit të bëhen tellallë dhe thirrës të këtyre qëndrimeve. Ngrenë lart një fetva që kanë arritur ta marrin në kushte që Zoti i di ato, duke e trajtuar si të ishte një nga shtyllat bazë të selefizmit shqiptar pa të cilën është e pamundur që selefijtë të ecin përpara, duke lënë mënjanë ajete Kuranore të qarta, hadithe profetike të drejtpërdrejta dhe përcaktuese, me dhjetra dhe qindra fetva dhe trajtime të dijetarëve  të cështjeve, të cilat tregojnë parimet e drejtësisë, të arsyetimit, të vlerësimit korrekt, rregullat e gjykimit ndërmjet palëve në konflikt, etj  por e rëndësishme për ta është triumfi i tyre me një kasetë që e mbajnë në xhep në anën e zemrës, duke u kapur fort pas saj sepse aty gjendet celësi i lumturisë së tyre, argumenti i pakundërshtueshëm dhe i padebatueshëm, e vërteta që nuk pranon tjetër, sqarimi si drita e diellit!

Harrojnë këta vëllezër  – apo e injorojnë qëllimisht-  faktin se nqs ngelet islami për tu mësuar apo kuptuar apo gjykuar nëpërmjet një kasete, kjo tregon për varfërinë e mendjeve të tyre dhe të atyre që i pasojnë, tregon se sa larg botëkuptimit dhe praktikimit të islamit janë, në raport me jetën reale konkrete që jetojmë, tregon për anashkalimin e asaj diturie dhe metodologjie që dijetarët janë lodhur dhe stërmunduar për ta sqaruar dhe përcjellë tek brezat. Është e kuptueshme pse. Sepse dituria e vërtetë (dhe jo ajo fabrikante), i lë gollomesh në mes të ditës, i turpëron tek ata që kuptojnë dhe i cnderon tek ata që kanë nder dhe karakter.

U bë kaq kohë që shpifin dhe trillojnë, që ushqehen me to dhe ushqejnë të tjerët me dhunë me këto shpifje, duke i vënë para “përgjegjësisë”: Kjo është e vërteta ndaj vendos o këtej o andej, s`ka dy rrugë shpëtimi.

Ajo që të lë pa fjalë në këtë episod negativ  të historisë së tyre, që është dhe motivi nxitës i këtyre rreshtave, është manipulimi i tyre i pacipë me një fakt konkret, të verifikueshëm, sic është kaseta e triumfit dhe lumturisë së tyre. U bënë vite që shpifin në emër të asaj kasete, abuzojnë në emër të shejhut duke ia mveshur atij cdo fantazi të mendjes së tyre të sëmurë.

Së pari:  Shtrohet një pyetje: Pse nuk u realizua kjo kasetë nga vetë fabrikantët kur ishin në Medine? Pse nuk e drejtoi pyetjen njëri nga fabrikantët që ishte prezent aty, i cili bënte cmos të pengonte një vëlla kosovar që t`i bënte sqarime shejhut, por i ndërhynte në shqip (që shejhu mos të kuptonte, megjithëse është mungesë edukate të flasësh në gjuhë të huaj që tjetri nuk e kupton, madje më shumë se kaq: djallëzi) duke e penguar nga ajo sadopak mbrojtje aty në atë xhelseh të stisur. Pse e atribuan pyetjen sikur është shqetësim i njërit prej veglave të tellallit  të tyre që e ka për hobi t`i përziejë hundët në këto cështje, ashtu sic bëri dhe në Kosovë? Them pse, ashtu që  vëllezërit të meditojnë pak vetë, sepse në të vërtetë unë e kam përgjigjen: Nuk është gjë tjetër vecse një nga shembujt e shumtë të përdorimit të tellallëve dhe korrierëve për të ndenjur vetë në hije. “Shefi fabrikant” e ka për natyrë që të vërë tellallët në punë ashtuqë nëse shpifja e tyre demaskohet dhe gabimi i tyre  qartësohet, ai e ka të lehtë t`i tradhëtojë ata duke thënë: Është gabim i tij personal unë nuk di gjë, nuk kam thënë dicka të tillë. Një skenë të tillë poshtëruese e kanë përjetuar dy nga të gjorët e tufës së tij në prani të shejhut, ku brenda pesë minutave u zunë mat njëri pas tjetrit në gafa, dhe përgjigjia e shefit të tyre ishte: Është gabim i tyre personal, megjithëse të shkretët atë ide e kishin marrë nga burimi fabrikant.

Të më falin vëllezërit për përdorimin e fjalës “tufë” por thjesht iu referova fjalëve të “shefit” të tyre i cili i cilëson si të tillë.

Është për të ardhur keq se si disa vëllezër vazhdojnë të përdoren si zëdhënës, korrierë, tellallë, përhapës thashethemesh, megjithëse kanë njëfarë pjekurie moshe dhe përvoje jetësore, sepse duhet t`u shërbente të paktën pjekuria e moshës për të kuptuar gënjeshtrat, mungesën e qëllimshme të  qartësisë, lojërat e fjalëve të fabrikantit dhe tendencën për t`i përdorur vëllezërit për arritjen e qëllimeve. Unë nuk habitem nga një pjesë e tellallëve që i janë bashkuar turmës për shkak të hatërmbetjeve të ndryshme, hatërmbetje që kanë si burim jo konflikte personale dunjaje por faktin e thjeshtë që u është treguar vendi dhe u është vënë në dukje injoranca e tyre. Nuk habitem nga një pjesë që i bashkohen kësaj metode për tu bërë të  njohur dhe për tu përfshirë në fushën e davetit padrejtësisht me cdo kusht si psh me ca përkthime nga anglishtja apo nëpërmjet rolit të zëdhënësit të zellshëm, sipas parimit khalif  tu`raf: Kundërshto ashtuqë të bëhesh i njohur. Nuk habitem as nga një pjesë tjetër naive që mendojnë se po ndjekin dicka të vërtetë me sinqeritet, naivitet që arrin në budallallëk, absurditet dhe shpëlarje truri, duke pranuar cdo shpifje që buron nga “fabrika”, si ai zogu i vogël që sapo ka dalë nga veza dhe pret me gojë hapur kllockën që ta ushqejë pasi e ka ripërtypur mirë ushqimin. Por, keqardhja ime i drejtohet asaj pjese që duhej të ishte mjaftueshëm e pjekur që të dallonte parimet më elementare të vërtetimit të lajmeve, të parimeve mbi të cilat duhet të bazohet një gjykim fetar, të vlerësimit të akuzave, të marrjes së diturisë nga dijetarët të cilët që me kohë i kanë sqaruar cështjet, etj. Gjithashtu keqardhja ime i drejtohet atyre që janë -fatkeqësisht- hoxhallarë dhe nxënës dije që po e dirigjojnë këtë fitne nga hija duke mos pasur guximin që të dalin haptazi dhe të marrin përgjegjësitë që u takojnë, të flasin atë që mendojnë dhe ta mbrojnë me argumente nëse kanë. Le t`i publikojnë gabimet, le të sjellin faktet, të përballen me nxënësit e dijes, t`i thonë ballë për ballë, sy për sy, fabrikimet e fantazive të tyre, ashtuqë dhe njerëzit t`i njohin në realitetin e tyre iluzionar destruktiv dhe të shohin demaskimin e tyre në përballje me nxënësit e dijes. Por jo, kanë zgjedhur një mënyrë më komode, të fshihen pas disa thënieve të selefëve të cilat ose nuk i kuptojnë ose qëllimisht spekulojnë me to, kjo e dyta nuk do ishte cudi.

Së dyti: U bënë mbi tre vjet që “fabrikantët” kanë spekulluar dhe abuzuar, duke shpifur rreth përmbajtjes së asaj kasete cdo trillim dhe fantazi që ata do dëshironin të ishte realitet.Unë do pyesja pse nuk e morën mundimin ta publikonin tekstin të transkriptuar dhe të përkthyer ashtuqë të gjithë ta dinin cfarë ka thënë shejhu dhe të merrte fund kjo histori, të gjithë do flinim rehat sepse e nxorrëm dhe një nga selefizmi që është monopol i “fabrikantëve”?!

Por e dini pse nuk ndodhi kjo? Jo nga mëshira e tyre apo dëshira për të mos bërë fitne, jo , por vetëm sepse do humbisnin shansin më të mirë për të vjellë  llumin e shpifjeve dhe akuzave të pafre.

Në këtë kasetë shejhu në asnjë moment nuk thotë:Shuajbi nuk është selefij, ai është bidatci, fitnexhi, gënjeshtar, mos i jepni selam, mos rrini me të, mos shkoni në mësimet e tij, bojkotojeni, ai erdhi tre herë me këto mendime, nuk e kam njohur kurrë për selefij, etj etj etj. Nga ku dolën këto akuza dhe shpifje? Përgjigjia është e thjeshtë:Nga ai person që në Medine ka gënjyer dhe shpifur disa herë në emër të shejhut, biles në prezencë të shejhut, saqë shejhu i zemëruar i tha:Ti ke shpifur për mua, ndërsa ai(“fabrikanti”) këmbëngulte dhe thoshte:Jo o shejh të kam keqkuptuar.

A nuk kanë llogjikë dhe sadopak ndjenjë drejtësie dhe ciltërsie ata persona që e dinë përmbajtjen e kasetës dhe megjithatë kanë vazhduar të besojnë verbërisht në shpifjet e shejtanit fabrikant?! Cfarë gjeni të dobishme në rrugën e përcmuar të fabrikantëve dhe ndikimet e tyre, të cilët i rrëzuan të gjithë studentët selefinj duke lënë vetëm vetet e tyre në këmbë?! Vallë a nuk është kjo mënyra e arsyetimit të havarixhëve të cilët vetëm veten e tyre shohin besimtarë?! A nuk është nga mënyra e havarixhëve që kush nuk emigron tek vendi ynë, kush nuk falet tek ne, nuk është besimtar?! Të njëjtën gjë thonë fabrikantët: Kush nuk vjen në fabrikë për të marrë mësim, nuk është selefij. Duhet ta ndash mendjen: O të jesh me hakun e fabrikës ose …….

Vecanërisht me këtë shprehjen e fundit i kanë terrorizuar vëllezërit, me plot kuptimin e fjalës, duke i detyruar të bëjnë zgjedhje të sforcuar, sepse përndryshe do u mbyllej përfundimisht porta e selefizmit nga ata “që i kanë celësat” , “do vuloseshin nga ata që posedojnë vulën” , INA LIL-LAHI UE IN-NA ILEJHI RAXHIUN.

Më vjen ndërmend një fjalë e shejh Rabias –Zoti e ruajtë- ku thotë: Selefizmi sot ka dy përjetuar dy përjetime, një të mirë dhe një të keq: E mira është që selefizmin e kanë përqafuar një numër i madh i të rinjve në të gjithë botën, ndërsa e keqja është se një pjesë e mirë e tyre nuk e kanë kuptuar selefizmin sic duhet.

Diku tjetër thotë: Vallahi tek një pjesë e selefijve sot sheh cilësi të havarixhëve

Kohët e fundit fabrikantët kanë nxjerrë një teori tjetër: Është dhënë para dy javësh fetvaja tjetër nga shejhu që i jep fund përfundimisht Shuajbit (kuptohet cdo dy javë del nga një fetva sipas tyre).Në këtë fetva thuhet kështu e ashtu (sipas transmetimeve të shumta të zhvilluara prej tyre dhe tellallëve). Ajo që më vjen menjëherë ndërmend është: Pse nuk e publikojnë atë fetva që kanë marrë, ashtu që bota mbarë ta marrë vesh këtë? Nëse nuk e kanë marrë me shkrim nga shejhu apo me kasetë, atëherë le të dalin në skenë ata që e kanë pyetur shejhun gojarisht dhe le të deklarojnë që në filan orë, në filan ditë, në filan vend, filan persona u takuan me shejh Muhamed bin Hadij el Medkhalij –Zoti e ruajtë- dhe e pyetën pyetjen e mëposhtme(le ta rendisn tekstualisht cfarë e kanë pyetur shejhun) dhe përgjigjen fjalë për fjalë të shejhut.Le ta shkruajnë këtë gjë dhe le të dëshmojnë për të, në mënyrë që të jetë i mundur verifikimi i kësaj thënieje tek shejhu, meqë qenka kaq e rëndësishme. Ose le të dalë kush të dojë nga fabrikantët e “sinqertë” apo tellallët e tyre dhe le të dëshmojë me bindje që shejhu ka thënë kështu e ashtu, ta shkruajë në një copë letër dhe ta marrim e ta verifikojmë tek shejhu. Kjo bëhet e mundur nëse ndonjëri prej tyre e ka kaq burrëri dhe bindje të fortë se vërtetë dicka e tillë është thënë. Personalisht nuk besoj se e  bëjnë dot dicka të tillë sepse do u demaskoheshin gënjeshtrat.

Me këtë rast do doja me shumë dashamirësi t`u kujtoja thënien e Profetit salallahu alejhi ue selem: “ I mjafton njeriut për mëkat nëse flet cdo gjë që dëgjon” dhe thotë: “Vërtetë gënjeshtra të con drejt prishjes dhe prishja të con në zjarr.Njeriu gënjen dhe vazhdon t`i përmbahet me vazhdimësi gënjeshtrës derisa shkruhet tek Allahu gënjeshtar”.

Shejh Rabia në një nga thëniet e tij thotë: Nëse personi është gënjeshtar, megjithëse është selefij, u tërhiqet vërejtja njerëzve prej tij.

Kjo fjalë e shejhut le të shërbejë si përgjigje për ata vëllezër që na kritikojnë se po flasim keq kundra selefijve. Besoj se njerëzit e pjekur duhet të arrijnë të bëjnë këtë dallim: Ne jemi krenarë që jemi selefinj dhe jemi krenar ta mbrojmë realitetin e shprehur nga ky emërtim, por është padrejtësi e madhe që të pretendohet se selefizmi është kufizuar në “fabrikë”, ndaj për rrjedhojë kush kritikon fabrikantët ka kritikuar selefizmin shqiptar, kjo është absurde sepse selefizmi nuk bazohet mbi gënjeshtra dhe mjegullime por mbi argumente, fakte dhe gjëra të qarta. Mos harroni që kjo metodë e gabuar e tyre në paraqitjen e selefizmit po ju bën një shërbim madhor hizbinjve për të mbrojtur pozicionet e tyre dhe për të sulmuar të gjithë selefinjtë pa përjashtim për shkak të gabimeve të disave.

Së   dyti: Dua të ndalem tek një nga akuzat dhe shpifjet më të habitshme, më skandaloze dhe të pabaza, si shembulli tipik i produkteve të fabrikës. Na akuzuan  se ne thërrasim për unifikimin e feve, pra për bashkimin mes islamit, jehudizmit dhe krishterimit. Këtë pretendim monstruoz e bazuan në  përdorimin nga ana jonë e  shprehjes fe qiellore, që do të thotë(sipas qëllimit të tyre të mirë!!!) se ne besojmë në vlefshmërinë e këtyre feve, ndaj duhet të bëhemi të gjithë bashkë, etj etj. Kjo akuzë ekstreme dhe e neveritshme shpreh qartë dëshirën e mbrapshtë për të gjetur gabime tek tjetri, aq e zjarrtë është kjo dëshirë djallëzore saqë i shtyn ata që t`i shpikin gabimet edhe kur ato nuk ekzistojnë, dhe ky është rasti ilustrues më dëshmues. Kjo dëshirë e tyre e zjarrtë për të triumfuar në gjetjen e gabimeve i bëri ta konsiderojnë hata të madhe përdorimin e kësaj shprehjeje, duke harruar apo duke qenë totalisht injorantë rreth faktit se dijetarët e kanë përdorur këtë shprehje me kuptimin e drejtë të saj.

Vallahi unë drejtoj një pyetje me habi dhe keqardhje të madhe: Vallë a nuk mjafton deklarimi i besimit tonë për shumë cështje për tu njohur se kush jemi, a nuk mjafton thirrja që ne bëjmë, parimet ku bazohemi, dijetarët nga të cilët marrim dhe japim diturinë, a nuk mjaftojnë mësimet dhe librat e shpjeguara nëpër xhamia për të dëshmuar këtë?! Allahu thotë: “ Mos t`u shtyjë armiqësia që keni ndaj dikujt për të mos mbajtur drejtësi.Mbani drejtësi sepse kjo është më afër devotshmërisë.Kini frikë Allahun, vërtetë Ai është i mirënjohur për atë që veproni” (Maide 8 )

Më erdhi ndërmend një fjalë tjetër e shejh Rabias në një nga kundërpërgjigjet e tij ndaj Falih el Harbit, ku thotë: Vepra e personit, thirrja e tij për në Sunet është vlerësim më i fortë se sa lëvdata që dikush nga dijetarët apo dy nga dijetarët mund t`i bëjnë një personi.

Kur unë përktheva fetvatë e shejhut Muhamed bin Ibrahim Ali Shejh, shejhut Muhamed bin Salih el Uthejmin dhe shejhut Salih el Feuzan, ku tregohet përdorimi nga ana e tyre e kësaj shprehjeje dhe lejimi i përdorimit të saj në kontekstin e duhur, ata, në vend që të ulin kokat ndaj së vërtetës dhe diturisë, në vend që të pendohen dhe të llogjikojnë rreth veprimeve të tyre, shpikën një mjet tjetër për të mbrojtur tufën e tyre, thanë: Nuk lejohet leximi i materialeve të përkthyera nga Shuajbi. Sic thotë një shprehje e urtë: Justifikimi nganjëherë është akoma më i shëmtuar se vetë gabimi. Së pari: Nëse do ishin të sinqertë le t`i ktheheshin librave të dijetarëve të lartpërmendur dhe le t`i verifikojnë fetvatë, dhe këtu dallojnë selefinjtë nga të tjerët sepse atë që thonë e referojnë me libër, vëllim, faqe.

Së dyti: Le të sjellin një fetva nga dijetarët që nuk lejohet leximi i librave të përkthyera nga bidatcinjtë apo hizbinjtë apo të përfolurit, etj. Për faktin e thjeshtë,se ata e mbytën xhematin e tyre me keqpërdorimin e shprehjes:Duhet të kemi lidhje direkte me dijetarët, është fetvaja, etj , ndërkohë që nuk përbën problem  nëse ata vetë  i japin gojës pa fre`   dhe pa kurrfarë mbështetjeje tek fetvatë e dijetarëve në lidhje me cështjet konkrete. Ndërkohë që unë u sjell atyre fetva nga shejh Rabia bin Hadij el Medkhalij që e lejon leximin e librave të përkthyer nga bidatcinjtë apo hizbinjtë apo të përfolurit, sepse fjala është fjala e shejhut dhe jo fjala e përkthyesit, për sa kohë që ata nuk e deformojnë tekstin e librit.

Mos të harrojmë që përkthimet janë gjë e verifikueshme.

Meqë jemi në këtë pikë mu kujtua njëri nga tellallët e fabrikantëve i cili ka përkthyer një libër rreth bidatit, ku shpalos injorancën e tij gjuhësore dhe i vulos vetes vendimin nëse i takon apo jo që të përkthejë dhe të flasë në emër të fesë, e them këtë sepse ai nuk është në gjendje të lexojë në mënyrë të saktë atë që shikon, për pasojë nuk e kupton, ndaj imagjinoni se cfarë besimi dhe metodologjie mund të bazojë mbi këtë “dituri”. Në këtë përkthim të tijin gjen gafa nga më të ndryshmet, që ia ndryshojnë kuptimin fjalisë totalisht. Kuptohet cdokush është gabimtar dhe sidomos përkthimi ka vend për gabime apo për përshtatje gjatë shqipërimit, qw do tw thotw se pwrkthyesi nuk wshtw bukfalist gjatw pwrkthimit, por nëse vendos ta përkthesh fjalën por nuk di  dhe për pasojë shkruan dicka komplet tjetër, kjo nuk pranohet sepse e nxjerr tekstin nga qwllimi I autorit. Psh ky person ngatërron fjalën jesur-ru (e gëzon) me fjalën jesiru(ecën), fjalën mu`dham( shumica, pjesa më e madhe) me fjalën idhamu (peshë, rëndësi) të cilën e përkthen madhështi, fjalën telbis(mashtrim) me fjalën libas(veshje), fjalën nedhair(të ngjashëm) me fjalën nedhar(shikim), fjalën hutahu (hapat) me fjalën ehtau(gabimet) fjalwn xheuami` (shumwsi i fjalws xhami e madhe) e pwrkthen akademi, fjalën sufehaul ehlam që do të thotë mendjelehtë ai e përkthen me dhëmbë të vegjël, etj etj.

Një shembull i gjallë i nivelit të ulët të dijes së atyre që kanë marrë përsipër të jenë tellallët e zellshëm të fabrikantëve (them kështu sepse ky konsiderohet nga më të diturit e tellallëve).

Për ta mbyllur këtë sqarim, i cili buron nga dëshira për të mos dalldisur më shumë vëllezër në rendjen pas dalldisjes fabrikante, e cila nuk po ju ofron alternativë tjetër përvec mbylljes së mendjes dhe mbylljes në vetvete në një rreth të ngushtë dhe të vështirë të praktikimit të islamit, le të shpresojmë që të shërbejë si thirrje për të reflektuar para se t`u nxihen zemrat nga gënjeshtrat dhe shpifjet,si dhe duke kujtuar hadithin e Profetit salallahu alejhi ue selem: “ Cdokush që e vështirëson këtë fe` do mundet (mposhtet) prej saj”  dhe : “ Janë shkatërruar ekstremistët” dhe: “ Vërtetë Allahu nuk më ka dërguar mua si vështirësues dhe komplikues”. Le të shërbejë si thirrje  për të kuptuar domosdoshmërinë e angazhimit serioz me realitetin e ekzistencës së tyre në këtë dunja dhe qëllimit të krijimit, për të kuptuar nevojën e marrjes së diturisë nga dijetarët e mëdhenj dhe nga të gjithë ata, pra nga larmishmëria e tyre sepse në këtë mënyrë njeriu ka horizont më të gjerë kuptimi, si dhe i bëhet e mundur për t`i vlerësuar njerëzit me peshojë të drejtë sipas asaj që meritojnë në bazë të veprave që shfaqin. Shpresoj dhe dëshiroj që vëllezërit të lexojnë më shumë dhe me mendje të hapur, në mënyrë që cështjet të kthjellohen.

E lus Allahun të na falë, të na mëshirojë, në rrugë të drejtë të na udhëzojë, të na mundësojë që veprat dhe thëniet t`i kemi të sinqerta vetëm për Të.

Përgatiti: Shuajb Rexha

Përgjigje: Ajo me të cilën ne i këshillojmë popullatën e thjeshtë është që të orientohen drejt mësimit përmendësh të Kuranit, sa të kenë mundësi, dhe njohjes së  një pjese nga hadithet e Profetit salallahu alejhi ue selem.T`i  kushtojnë rëndësi gjuhës arabe sepse ajo është gjuha e  Kuranit.Të njohin një pjesë nga fikhu islam(dispozitat fetare) si psh duke lexuar librin Subulus-selam të es-Sananij dhe Nejlul Eutar të Sheukanit.Le të pyesin dijetarët rreth kuptimit të Kuranit dhe Sunetit, dhe të mos merren me cështjet e debatueshme, qofshin ato në fushën e akides apo cfarë ka të bëjë me  hizbillëkun.Përkundrazi le të fillojnë me përfitimin e diturisë së dobishme, të përpiqen seriozisht për të edukuar fëmijët e tyre me edukatë islame.Profeti salallahu alejhi ue selem  ka thënë: “Cdo fëmijë lind në natyrshmërinë e pastër, por janë prindërit ata që e bëjnë atë jehudi ose të krishterë ose mexhus” dhe thotë në thënien që transmeton nga Zoti i  tij në hadithin kudsij: “Unë i kam krijuar robërit e Mi, të gjithë me besim të pastër, por u vijnë shejtanët dhe i devijojnë ata”. I këshillojmë që të largohen nga harami, si psh shitja e mishit të derrit apo alkolit dhe të mos ketë preokupim të tijin se si të arrijë të fitojë dollarë amerikan. I këshillojmë t`i përmbahen me përpikmëri dhe qëndrueshmëri Librit të Allahut dhe Sunetit të Profetit salallahu alejhi ue selem.

E lusim Allahun që të na japë sukses ne dhe juve dhe të gjithë muslimanëve, për ato gjëra që Ai i do dhe është i kënaqur me to, falënderimet i përkasin Allahut Zotit të botërave.

(Marrë nga libri Tuhfetul muxhib, fq 213, të shejh Mukbil bin Hadij el Uadi`ij)

Perktheu Shuajb Rexha

Përgjigje:Ibn Hazmi –Zoti e mëshiroftë-  me  disa nga librat e tij si psh el Muhal-la dhe el Ihkam fi usulil ahkam, i ka shërbyer fesë me një shërbim të hatashëm, pavarësisht se në  fillim të librit el Muhal-la ka gabuar në cështjet e akides, gjë për të cilën do flasim më vonë.Pra, ai i ka shërbyer fesë me një shërbim të hatashëm dhe u ka bërë rezistencë fanatikëve medhheborë bidatcinj.Në mënyrë të vecantë kritikat  e tij ishin të drejtuara tek hanefitë duke qenë ata larg prej Sunetit, si dhe ndaj malikive për shkak se ka jetuar në mesin e tyre, saqë ata i nxitën sundimtarët kundra tij dhe arritën i dogjën librat,ndaj ai u përgjigj me poezi (kuptimi i së cilës është):

Nëse digjni librat, nuk do arrini të digjni përmbajtjen e tyre sepse e kam të memorizuar

(dituria) udhëton me mua kudo që unë shkoj dhe qëndron me mua kudo që qëndroj dhe do varroset me mua në varrin tim

Hiqni dorë nga djegia e letrave dhe fletushkave dhe flisni me dituri që njerëzit ta kuptojnë se kush realisht është ai që di

Ai  ndoshta është treguar  i ashpër me bidatcinjtë dhe njerëzit nuk janë të ambientuar me këtë fakt.Gjithashtu kishte dhe statizëm të tepruar, gjë e cila konsiderohet gabim, sepse ne,  vërtetë jemi të urdhëruar që t`i kuptojmë tekstet  fetare sipas kuptimeve të dukshme dhe të kuptueshme qartë nga pamja e tyre e parë, duke qenë kjo mënyra e shpëtimit nga debatet që njerëzit kanë mes tyre, por  sidoqoftë nëse vjen ndonjë argument që na detyron interpretimin e atij teksti duke lënë kuptimin e parë të dukshëm, interpretimi është obligim. Në fushën e akides ai ka gabuar dhe shumicën e gabimeve të tij i ka përmendur në librin el Faslu fil miheli uen-nihel.Ibn Kethiri në librin e tij el Bidajeh uen-nihajeh, në biografinë e Ibn Hazmit ka thënë: Është për t`u habitur (me këtë person), është statik i ngurtë në adhurime dhe marrëdhëniet civile, ndërsa interpretues në akide.

Pra, ai ka pasur dicka nga akideja e xhehmive, në të cilën nuk lejohet të pasohet. Kurse përsa i përket dijetarit njohës të cështjeve, ai mund të përfitojë përfitim goxha të madh nga libri el Muhal-la, saqë Ibn Abduselami ka thënë: Nuk kisha siguri dhe garanci(të plotë)  në fetvatë që jepja derisa lexova librin el Muhal-la të Ibn Hazmit dhe librin el Mugnij të Ibn Kudames.

(Marrë nga libri Tuhfetul muxhib, fq 212, të shejh Mukbil bin Hadij el Uadi`ij)

Perktheu Shuajb Rexha

Përgjigje:El metnu në  gjuhën arabe vjen nga fjal el metaneh që do të thotë fortësi, ndërsa në terminologji quhet teksti tek i cili përfundon zinxhiri i transmetimit.Është quajtur metn ( i fortë) sepse folësi  e përforcon tekstin nëpërmjet zinxhirit të transmetimit.

Pyetje:Cfarë quajmë sened (zinxhir) nga ana gjuhësore dhe terminologjike e kësaj shkence?Pse është quajtur i tillë?

Përgjigje:es-Senedu në gjuhën arabe vjen nga fjal el istinadu që do të thotë mbështetje.Ndërsa në terminologji do të thotë përcjellja e lajmit nga transmetuesit e hadithit njëri pas tjetrit.U quajt me këtë emër sepse transmetuesi i mbështetet kësaj mënyre prë përcjelljen e tekstit (metnit).

Pyetje:Cfarë quajmë khaber nga ana gjuhësore dhe  terminologjike?

Përgjigje:El khaberu në aspektin gjuhësor do të thotë lajm, ndërsa në terminologji do të thotë:Thënia që i atribuohet Profetit salallahu alejhi ue selem

Pyetje:Cfarë quajmë hadith nga ana gjuhësore dhe ajo terminologjike?

Përgjigje:Fjala hadith në aspektin gjuhësor ka dy kuptime.Kuptimi i parë është:Dicka e e re, pra  e kundërta e së vjetrës.Kuptimi i dytë është:Thënie, fjalë.  Shembull i kuptimit të dytë është fjala e Allahut: “E kush mund të ketë thënie më të vërtetë se Allahu”, pra në këtë ajet u përdor fjala hadith. Në terminologji – sipas mendimit më të saktë- ka të njëjtin kuptim si khaberi, pra thënia që i atribuohet Profetit salallahu alejhi ue selem

Pyetje:Cfarë quajmë ether nga ana gjuhësore dhe ajo terminologjike?

Përgjigje:El ether nga gjuha arabe do të thotë pjesa e mbetur nga dicka, gjurmë. Ndërsa në terminologji ka për qëllim thënien që i atribuohet sahabiut ose tabiinit.

Pyetje:Cfarë quajmë Sunet në aspektin gjuhësor dhe terminologjik?

Përgjigje:Fjala es-Sunet nga gjuha arabe do të thotë rrugë, ndërsa në terminologji është sinonim i khaberit dhe hadithit.(Pra, Suneti është thëniet, veprimet dhe miratimet e Profetit salallahu alejhi ue selem )

Pyetje: Kush quhet el musnidu?

Përgjigje:el Musnidu quhet transmetuesi i hadithit, qoftë ky transmetim  i bazuar në dituri të drejtëpërdrejtë apo është thjesht përcjellës i transmetimit.Ndërsa fjalën el Musnedu do e sqarojmë më vonë inshaallahu.

Pyetje:Kush quhet muhadith, hafidh, huxh-xheh dhe hakim?

Përgjigje:el Muhadith quhet dijetari që është ekspert në njohjen e rrugëve të transmetimit, emrave të transmetuesve dhe teksteve të hadithit.

El Hafidh quhet ai dijetar që mëson përmendësh 100,000 hadithe, me tekstet dhe zinxhirët e transmetimit, në këtë numër llogariten edhe rrugët e shumta të  një hadithi.

El Huxh-xheh quhet ai dijetar që mëson përmendësh 300,000 hadithe  hadithe, sëbashku me zinxhirët e transmetimit.

El Hakim quhet ai dijetar që është në gjëndje të dijë dhe të njohë të gjitha hadithet e transmetuara, me zinxhirët e transmetimit dhe tekstet e tyre, vlerësimi  i  tyre dhe koha kur ato janë thënë.

Pyetje: Sa llojesh klasifikohet khaberi (lajmi,transmetimi)?

Përgjigje: Khaberi ndahet në dy kategori të mëdha: Ahad dhe muteuatir.

Pyetje: Çfarë është khaberi ahad dhe në sa llojesh ndahet?

Përgjigje: El ahad është shumësi i fjalës uahid që do të thotë: Një. Pra, ajo thënie që transmetohet nga një person i vetëm. Ndërsa në terminologji do të thotë: Çdo hadith që nuk i përmbush kushtet për të qenë muteuatir (kushte që do i sqarojmë më vonë).

Khaberi  ahad ndahet në tre lloje:

1)el Mesh-huru, i cili  nga ana gjuhësore rrjedh nga fjala esh-shuhrah që do të thotë qartësi (pra el mesh-huru do të thotë i mirënjohur, i qartë). Ndërsa në terminologji do të thotë: Hadithi i cili transmetohet nga tre vetë apo më shumë por që nuk arrin të jetë muteuatir. Dikush këtë lloj e quan dhe me emrin el mustefidh(i përhapur, i mirënjohur).

Hadithi  el mesh-hur  është dy llojesh:

a) I mirënjohur në gjuhët e njerëzve( pra, njerëzit e thonë shpesh atë hadith nëpër kuvendet e tyre  dhe bisedat e përditshme).Rreth këtij lloji janë shkruar janë shkruar disa libra, si p.sh: El Mekasidul  haseneh, me autor es-Sehauin,  ed-Durarul muntethirah fil ehadthil mushtehirah me autor  es-Sujutin.

Ky lloj hadithi mund të jetë i saktë (sahih), i mirë (hasen) dhe i dobët (daif). Shembull i hadithit të dobët është  hadithi : “Dy veshët janë pjesë e kokës”[1], shembull i hadithit të saktë është hadithi: “Veprat vlerësohen sipas qëllimit”, ndërsa shembulli i hadithit hasen është hadithi: “Kërkimi i diturisë është obligim për cdo musliman”.

b) LLoji i dytë  i hadithit mesh-hur  është muteuatiri, të cilin do e sqarojmë më vonë inshallah.

2)Kategoria e dytë e haditheve ahad është el azizu, i cili nga ana gjuhësore rrjedh nga fjala el  iz-zeh që dotë thotë forcë, krenari.  Ndërsa në terminologji quhet: Çdo hadith që transmetohet vetëm nga dy rrugë transmetimi.

3)Kategoria e tretë e haditheve ahad, është el garibu i cili nga ana gjuhësore rrjedh nga fjala      el gurbeh që do të thotë veçim, vetmi. Ndërsa në terminologji quhet: Çdo hadith që transmetohet vetëm nga një rrugë transmetimi.

Kjo kategori është dy llojesh:

1-      el Garibu absolut  dhe

2-       el garibu i pjesshëm.

a) el Garibu absolut  konsiderohet çdo hadith të cilin e transmeton vetëm  një tabiin nga sahabiu, si p.sh hadithi : “el Uelau[2] është lidhje e fortë si lidhja familjare, nuk shitet, nuk dhurohet dhe as nuk trashëgohet”. Këtë hadith e transmeton tabiini  Abdullah bin Dinari nga Ibn Umeri radijallahu anhuma. Mund të ndodhë që dhe transmetuesi  pas tabiinit të jetë një i vetëm,  si p.sh tek hadithi: “Besimi është gjashtëdhjetë e disa degë…..”. Këtë  hadith e transmeton Ebu Hurejra, nga i cili e transmeton vetëm Ebu Salihi dhe nga i cili e transmeton vetëm Abdullah bin Dinari.

b) el Garib i pjesshëm konsiderohet çdo hadith të cilin e transmeton një tabi`i  tabiin (brezi pas tabiinëve) nga dikush prej tabiinëve. P.sh një hadith transmetohet nga sahabiu, nga i cili e transmetojnë disa tabiinë por e transmeton vetëm një tabi`i  tabiin nga njëri prej tabiinëve. Ky lloj u quajt garib i pjesshëm duke marrë në konsideratë faktin që transmetohet vetëm nga një tabi`i tabiin, ndërsa ajo që e pengon të  jetë garib absolut është fakti se në brezin e tabiinëve kemi disa transmetues.

Disa nga dijetarët e hershëm, nuk i preferonin transmetimet garibe, p.sh imam Maliku ka thënë: Dija më e keqe janë transmetimet  garibe (e panjohura), ndërsa dituria më e mirë është fakti i dukshëm të cilin e transmetojnë njerëz të shumtë.

Imam Ahmedi ka thënë: Mos i shkruani këto hadithe garibe sepse ato janë të panjohura dhe shumica e tyre transmetohen nga transmetues të dobët.

Alij bin el Husejni ka thënë: Nuk është pjesë e diturisë (së vërtetë)  ajo gjë (transmetim) që nuk njihet, sepse dituria e vërtetë është ajo q ë dihet dhe njihet (nga të gjithë), si dhe përputhen rreth saj thëniet e njerëzve.

Pyetje: Çfarë quhet muteuatir, në anën gjuhësore dhe terminologjike?

Përgjigje: Muteuatiri në aspektin gjuhësor rrjedh nga fjala et-teuatur që do të thotë pasim, njëpasnjëshmëri. Ndërsa në aspektin terminologjik do të thotë: Çdo hadith i cili transmetohet nga një grup i madh njerëzish që nga fillimi i zinxhirit të transmeimit deri në fund (pra, në çdo brez  kemi një grup transmetuesish), numër i atillë që zakonisht e bën të pamundur mundësinë e rënies dakord mes tyre për të gënjyer dhe për ta shpikur atë hadith.

Që një hadith të jetë muteuatir duhet të plotësojë katër kushte:

1)Lajmërimi që transmetuesit bëjnë, duhet të jetë i bazuar në dituri (në bindje të prerë për atë që dinë) dhe jo në hamendje.

2)Kjo dituri e tyre të jetë domosdoshmërish e bazuar në diçka konkrete, reale (dëgjim, shikim apo përjetim i ndodhisë).

3)Këto cilësi duhet të ekzistojnë të përmbushura në të gjitha pjesët e zinxhirit të transmetimit, si dhe të ketë numrin e duhur të rrugëve të transmetimit (për të qenë muteuatir).

4)Të ketë rrugë të shumta transmetimi, pa një kufizim të caktuar.

Shembujt e hadithit muteuatir janë të shumta, si p.sh hadithi që flet për rezervuarin e Profetit salallahu alejhi ue selem, i cili është transmetuar nga mbi 50 sahabë, hadithi i mes-hit mbi meste, i cili është transmetuar nga 70 sahabë, hadithi ku Profeti salallahu alejhi ue selem ka thënë: “Allahu e ndriçoftë dhe hijeshoftë atë person që e dëgjon thënien time, e ruan atë, dhe e përcjell ashtu siç e ka dëgjuar”  i cili është transmetuar nga 30 sahabë,  hadithi: “Kurani është zbritur sipas shtatë dialekteve” i cili është transmetuar nga 27 sahabë,  hadithi: “Kush ndërton një xhami për hir të Allahut, Allahu do i ndërtojë atij një shtëpi në xhenet”  i cili është transmetuar nga 20 sahabë, hadithi i ngritjes së duarve gjatë tekbireve në  namaz i cili është transmetuar nga 50 sahabë.

Në lidhje me hadithet muteuatir janë shkruar shumë libra, nga të cilët më të njohurit e tyre  janë: el  Ez-harul mutenathirah fil ehadithil muteuatirah, të Sujutit   dhe  libri Nedhmul muteuatir  të el Kit-tanij.

Marrë nga libri:
“Jani`u eth-themer fi mustalahi ehlil ether“

(Vjelja e frutave të pjekura  në lidhje me njohjen e terminologjisë së pasuesve të transmetimeve)

Shejhu el alameh el muhadith: Hamad el Ensarij

Përktheu:  Shuajb Rexha

[2] Sh.p: el Uelau ka për qëllim lidhjen që ekziston mes personit dhe skllavit të tij, pasi që e liron atë nga robërimi. Shih Mu`xhemul mustalahat uel elfadh el fikhijeh 3/500   dhe en-Nihajeh fi garibil hadith  fq 989-990.

Përgjigje: U bëjmë me dije se nuk duhet të pengohen gratë për të ardhur në xhami me fëmijët e tyre në Ramazan, sepse Suneti na tregon për prezencën e grave në xhaminë e Profetit  salallahu alejhi ue selem së bashku me fëmijët e tyre, si p.sh hadithi: “Unë hyj në namaz duke dashur që ta zgjas atë mirëpo dëgjoj të qarën e foshnjës ndaj e shkurtoj duke mos dashur që t’ia vështirësoj nënës së asaj foshnjeje” , po ashtu hadithi ku tregohet se Profeti  salallahu alejhi ue selem mbante në krah Umameten gjatë namazit farz ndërkohë që u printe njerëzve në xhami”.Kërkohet nga gratë të jenë të kujdesshme që  të mos ndotet xhamia nga jashtëqitjet e kalamajve gjatë gjumit që mund t`i kaplojë në xhami apo në ndonjë rrethanë tjetër.

(Marrë nga libri: Fetaua el mer`etil muslimeh, fq 939)

Përktheu: Shuajb Rexha

Përgjigje: Nëse nuk të pëlqen ai person, nuk je mëkatare nëse e refuzon, megjithëse mund të jetë i devotshëm, sepse martesa ka si parim kryesor zgjedhjen e bashkëshortit (bashkëshortes) të devotshëm, së bashku me preferencën dhe prehjen shpirtërore. Do ishte mëkat nëse e urren për shkak të fesë, sepse nuk lejohet që të urrehet besimtari, madje përkundrazi është detyrë  të duhet për Allahun, por kjo dashuri  fetare nuk ta obligon që të martohesh me të përderisa nuk ndjen tërheqje shpirtërore për të.

(Marrë nga libri: Fetaua el mer`etil muslimeh, fq  706)

Përgjigje: Biseda e femrës me shitësin brenda kufinjve të nevojës dhe në një mënyrë që nuk shkakton fitne, lejohet dhe nuk përbën problem. Gjithmonë gratë kanë komunikuar me burrat në kufinjtë e nevojave të ndryshme dhe në çështjet që nuk përbëjnë fitne. Kurse n.q.s biseda shoqërohet me të qeshura apo me zë që shkakton fitne duke u lëshuar lirshëm në bisedë,kjo ndalohet dhe është haram. Allahu i Lartësuar i thotë grave të Profetit salallahu alejhi ue selem: “Mos flisni me fjalë të përulura, të zbukuruara, në mënyrë që të mos lakmojë ai që ka sëmundje në zemrën e tij. Flisni me fjalë të mira(brenda normave)” (Ahzab 33), fjala e mirë në këtë ajet ka për qëllim ato fjalë që janë të përdorura zakonisht tek njerëzit në raste të tilla dhe brenda kufinjve të nevojave. Ndërsa teprimet përtej kësaj si p.sh të qeshurat, fjalët e tepërta duke u lëshuar lirshëm në bisedë, e folura me zë provokues, zbulimi i fytyrës apo krahëve apo duarve, të gjitha këto nuk lejohen, janë veprime të gabuara, që shkaktojnë fitne dhe që nxisin për imoralitet. Ndaj femra muslimane duhet ta ketë frikë Allahun, të jetë e devotshme dhe të mos flasë me burrat e huaj me atë mënyrë që i bën ata të lakmojnë dhe të joshen pas saj, duke u sprovuar zemrat e tyre. Pra, le t`i shmanget kësaj sjelljeje, ndërsa n.q.s e ka të nevojshme të shkojë në dyqan apo në ndonjë ambient ku ka burra , atëherë le të mbulohet, të tregohet fisnike, t`i  përmbahet normave islame dhe kur tu flasë meshkujve tu flasë me fjalë të zakonshme që nuk shkaktojnë dyshime apo fitne.

(Marrë nga libri: Fetaua el mer`etil muslimeh, fq  576)

Përgjigje: Nuk lejohet diçka e tillë sepse Profeti salallahu alejhi ue selem ka thënë: “Mos të veçohet një mashkull me një femër përveçse në praninë e mahremit” dhe : “ Mos të veçohet një mashkull me një femër, sepse i treti do jetë shejtani”.Kurse n.q.s në makinë me ta ndodhet një i tretë, qoftë mashkull apo femër, lejohet sepse në këtë mënyrë eleminohet veçimi, përveç nëse është ndonjë situatë e dyshimtë apo e rrezikshme. Në këtë mënyrë zbatohen dhe përputhen të gjitha argumentet fetare njëkohësisht.

(Marrë nga libri: Fetaua el mer`etil muslimeh, fq 558)

Përgjigje: Shërbimi që ti  i bën vjehrrit tënd është diçka për të cilën meriton të lavdërohesh sepse kjo është bamirësi dhe mirësjellje që t i bën ndaj këtij të moshuari dhe në të njëjtën kohë është mirësjellje ndaj burrit tënd. Të lejohet që ta lash përveç organeve gjenitale, të cilat nuk të lejohet që ta lash në atë pjesë nëse është në gjendje që të pastrohet vetë në atë pjesë të turpshme, kurse n.q.s as këtë ai nuk e bën dot atëherë të lejohet që ta pastrosh dhe aty por me kusht që të përdorësh doreza që të mos kesh kontakt të drejtpërdrejtë me auretin e tij. Gjithashtu duhet të ulë shikimin sepse nuk i lejohet të shohë auretin e dikujt përveç  bashkëshortit dhe e kundërta.

(Marrë nga libri: Fetaua el mer`etil muslimeh, fq 418)

Përgjigje: Po, nëse babai i saj apo nëna e saj, ka një xhaxha apo dajë, qoftë ky nga të dy prindërit(stërgjyshërit) apo vetëm nga babai(stërgjyshi) apo vetëm nga nëna(stërgjyshja), konsiderohet mahrem për këtë femër sepse xhaxhai i babait tënd është në pozitën e xhaxhait tënd, daja i babait tënd është në pozitën e dajës tënd. Po ashtu xhaxhai i nënës tënde është në pozitën e xhaxhait tënd apo daja i nënës tënde është në pozitën e dajës tënd.
(Marrë nga libri: Fetaua el mer`etil muslimeh, fq 415).